و طبقهء چهارم : عنكبوتيه است : و اين ، طبقه‌اى است شبيه به نسج عنكبوت و لهذا مسمّى بدان نموده‌اند . و اين [ طبقه ] ، از اطراف شبكيه رسته و ريشه‌هاى باريك از طبقهء مشيميه با اين مختلط گشته و مانند پردهء عنكبوتيه بافته شده [ و ] پيش رطوبت جليديه كشيده شده ؛ جهت آن كه حاجز ميان جليديه و بيضيه باشد و مختلط نگردد به رطوبت زجاجيه كه فضلهء رطوبت جليديه است و باعث اضرار آن گردد . و به سبب رقّت و تنگى ، مانع خروج و دخول نور و شعاع و ابصار نيست . و همين امور ، فايدهء خلقت آن است . و دو مرض مختصّ به اين است و در مبحث امراض - إن شاء اللّه تعالى - خواهد آمد . « 1 » [ فايده ] : و بعضى اين طبقه را از جمله طبقات چشم نشمرده‌اند ؛ به جهت آن كه گفته‌اند : از اجزاء شبكيه است و طبقه‌اى علىحده نيست . [ رطوبت دوم : جليديه ] : و بعد از اين طبقه ، رطوبت جلديه است كه رطوبت دوم است . و اين ، رطوبتى است صافى نورانى [ و ] شبيه به جليد - كه شبنمِ منجمد است - در صفا و صقالت و تنوير و شكل و در وسط هر دو رطوبت بيضيه و زجاجيه واقع است . و اين را « رطوبت برديه » نيز نامند ؛ به جهت مدحرج بودن شكل شبيه ببرد كه به فارسى « تگرگ » نامند . اين مدحرجِ مخروطى شكل : قاعدهء مفرطح آن محاذى ثقبهء عنبيه است ؛ براى تشنّج و انطباع صور مرئيات در آن . و زاويه و طرف باريك آن محاذى ثقبهء مجوّفه است ؛ براى ايصال روح باصره در آن به حسّ مشترك . و فايدهء بودنِ آن در وسط : شرافت و رياست آن است ؛ زيرا كه روح باصره بالذّات تعلّق بدين دارد . و [ نيز ] ، آن كه

--> ( 1 ) . محمد حسين علوى عقيلى شيرازى ، معالجات ، مطبع حاجى محمدى ، هند 1274 ه - . ق ، ج 1 ص 234 .